ฟันเหยิน เกิดจากอะไร แก้ยังไง จัดฟันช่วยยังไง

ปัญหาเกี่ยวกับฟันเหยินเป็นหนึ่งในประเด็นที่ไม่ควรมองข้าม เนื่องจากสามารถส่งผลกระทบต่อหลายด้านของชีวิตคนไข้ ทั้งในเรื่องของการบริโภคอาหาร, การพูด, รวมถึงรอยยิ้มและความมั่นใจในตนเอง ฟันเหยินอาจเกิดขึ้นจากหลายสาเหตุ เช่น การสูญเสียฟัน, โรคเหงือก, หรือการที่คนไข้อายุเยอะขึ้นทำให้กระดูกภายในช่องปากเสื่อมสภาพลง การรักษาฟันเหยินจำเป็นต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยทันตแพทย์จะวิเคราะห์สาเหตุและเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละเคส

ฟันเหยินคืออะไร

ฟันเหยินคืออะไร

ฟันเหยิน (Overjet) คือ ภาวะที่ฟันบนยื่นออกมาไกลกว่าฟันล่างเมื่อปากปิดสนิท โดยปกติแล้วฟันบนจะยื่นออกมาเล็กน้อยเมื่อเทียบกับฟันล่างประมาณ 2-4 มิลลิเมตร เพื่อให้การกัดและเคี้ยวอาหารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในกรณีของฟันเหยิน ฟันบนยื่นออกมามากกว่าปกติ ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาในการพูด การกัดและเคี้ยวอาหาร รวมถึงส่งผลต่อความมั่นใจในตนเองได้

สาเหตุฟันเหยิน เกิดจากอะไร

ฟันเหยินเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยอาจเกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งต่อไปนี้ หรือเกิดร่วมกันก็ได้

พันธุกรรม

ฟันเหยินสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากพ่อแม่สู่ลูกได้ หากคนในครอบครัวมีฟันเหยิน มีโอกาสสูงที่ลูกหลานจะมีฟันเหยินเช่นกัน

กระดูกขากรรไกรผิดปกติ

กระดูกขากรรไกรบนยื่น ทำให้ฟันหน้ายื่นออกมาครอบฟันหน้าล่างมากเกินไป หรือ กระดูกขากรรไกรล่างเล็กทำให้ฟันหน้าล่างอยู่ด้านในมากจนทำให้ฟันหน้าบนเหมือนยื่นออกมา

พฤติกรรม

พฤติกรรมสมัยเด็ก เช่น การดูดนิ้ว การดูดจุกนม ส่งผลให้ฟันหน้าบนยื่น หรือการใช้ลิ้นดันฟันบ่อยๆ ทำให้ฟันหน้าบนยื่นออกมา

การสูญเสียฟัน

ฟันที่อยู่ข้างๆ ฟันที่สูญเสียไปอาจเอียงเข้าหาช่องว่าง ส่งผลให้ฟันหน้าบนดูยื่นออกมา

อาการฟันเหยินดูยังไง

ฟันเหยินคือฟันหน้าบนยื่นออกมากว่าฟันหน้าล่างมากเกิน 4 mm.

หนึ่งในลักษณะเด่นที่สุดของฟันเหยินคือฟันบนที่ยื่นออกมาไกลกว่าฟันล่างเมื่อปากปิดสนิท สามารถสังเกตได้โดยการมองหรือถ่ายรูปจากด้านข้างเพื่อเห็นว่าฟันบนยื่นออกมามากแค่ไหนเมื่อเทียบกับฟันล่าง โดยปกติแล้ว ฟันหน้าบนควรยื่นออกมาครอบฟันหน้าล่างไม่เกิน 2-4 มิลลิเมตร อย่างไรก็ดี หากฟันหน้าบนยื่นออกมาครอบฟันหน้าล่างมากกว่า 4 มิลลิเมตร จะถือว่าเป็นภาวะฟันเหยิน

ฟันเหยิน แก้ยังไง รักษายังไง

วิธีการรักษาที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของอาการ สาเหตุ และความต้องการของผู้ป่วย โดยทั่วไปฟันเหยินสามารถรักษาได้ด้วยวิธีดังต่อไปนี้:

รักษาฟันเหยินด้วยการจัดฟัน

การจัดฟันเป็นวิธีการที่พบบ่อยที่สุดในการรักษาฟันเหยิน โดยเครื่องมือจัดฟันจะช่วยในการเคลื่อนฟันไปยังตำแหน่งที่ถูกต้องมากขึ้น การจัดฟันสามารถใช้แก้ไขระยะยื่นของฟันบนให้เข้ากับฟันล่างได้ดีขึ้น การจัดฟันโดยทั่วไปใช้เวลา 1-3ปี ขึ้นอยู่กับระดับความซับซ้อนของอาการ คนไข้สามารถเลือกได้ว่าจะรับการรักษาด้วยทันตกรรมจัดฟันแบบไหน เช่น การจัดฟันโลหะ หรือการจัดฟันแบบใส เป็นต้น

 

รักษาฟันเหยินด้วยการผ่าตัด

ในกรณีที่ฟันเหยินรุนแรงหรือเมื่อมีความผิดปกติของขากรรไกรที่เกี่ยวข้อง อาจจำเป็นต้องทำการผ่าตัดขากรรไกรเพื่อปรับปรุงการบดเคี้ยว ลักษณะของใบหน้า และการจัดวางของฟัน โดยอาจดึงกระดูกขากรรไกรบนเข้า หรือดึงกระดูกขากรรไกรล่างออกเพื่อให้อาการฟันเหยินลดลงหรือหายไป การผ่าตัดนี้มักจะทำร่วมกับการจัดฟันเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

การใช้เครื่องมือขยายเพดานปาก (Palate Expansion)

เครื่องมือขยายเพดานปาก

เครื่องมือขยายเพดานปากหรือ Palatal expanders เป็นวิธีการรักษาที่มักใช้กับเด็กที่มีปัญหาเกี่ยวกับกรามบนมีขนาดเล็ก ทำให้ฟันบนไม่สามารถจัดตัวได้อย่างเหมาะสม และอาจนำไปสู่การยื่นของฟันบน เครื่องมือนี้ทำงานโดยการขยายเพดานปากหรือกรามบนเพื่อเพิ่มพื้นที่สำหรับฟันบน ซึ่งช่วยให้ฟันสามารถจัดตัวได้ดีขึ้นและลดการยื่นของฟันบน ส่วนมากใช้เวลาในการรักษาประมาณ 5-6 เดือน

ภาวะแทรกซ้อนของฟันเหยิน

ฟันเหยินอาจทำให้คนไข้มีอาการหรือมีภาวะแทรกซ้อนดังต่อไปนี้

  • ขากรรไกรทำงานหนักเกินไป ทำให้เกิดอาการปวดข้อต่อขากรรไกร มีเสียงดังในขากรรไกร และ ปวดศีรษะ
  • ฟันหน้าล่างอาจกัดโดนเพดานปากทำให้เกิดการเจ็บ ปวดฟัน เสียวฟัน ฟันสึก
  • มีปัญหาในการออกเสียง พูดไม่ชัด
  • ฟันเหยินอาจทำให้การทำความสะอาดฟันและเหงือกยากขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การสะสมของคราบพลัคและการเกิดโรคเหงือก เช่น โรคเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการสูญเสียฟันในผู้ใหญ่
  • ฟันเหยินอาจส่งผลต่อความมั่นใจและภาพลักษณ์ตนเองของบุคคล คนบางคนอาจรู้สึกอายหรือไม่สบายใจในการยิ้มหรือพูดคุยกับผู้อื่น

การป้องกันฟันเหยิน

การป้องกันฟันเหยินนั้นถ้าหากมีสาเหตุมาจากพันธุกรรมจะไม่สามารถป้องกันได้ แต่สามารถแก้ไขได้ด้วยการจัดฟัน แต่การฟันเหยินจากสาเหตุอื่น เช่น พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในวัยเด็กล้วนเป็นสิ่งที่สามารถฝึกสอนได้ เช่น ไม่ปล่อยให้เด็กดูดนิ้ว ไม่ให้ดูดริมฝีปาก ไม่เอาลิ้นดุนฟัน รวมถึงควรการเข้ารับการรักษาอาการฟันเหยินตั้งแต่เริ่มต้นจะช่วยลดระดับความรุนแรงที่จะเกิดในอนาคตได้

คำถามพบบ่อยเกี่ยวกับฟันเหยิน

ฟันเหยิน จัดฟันต้องถอนไหม

การตัดสินใจว่าจะต้องถอนฟันหรือไม่เมื่อจัดฟันเพื่อรักษาฟันเหยินขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย รวมถึงระดับความรุนแรงของฟันเหยิน ความพร้อมของพื้นที่ในปาก และเป้าหมายของการรักษา

กรณีที่อาจต้องถอนฟัน

  • ฟันเหยินมาก
  • ฟันหน้ามีขนาดใหญ่
  • กระดูกขากรรไกรบนยื่นออกมา
  • เพดานปากแคบ

กรณีที่อาจไม่ต้องถอนฟัน

  • ฟันเหยินเพียงเล็กน้อย
  • ฟันหน้ามีขนาดปกติ
  • กระดูกขากรรไกรบนมีขนาดปกติ
  • เพดานปากมีขนาดปกติ

 

จัดฟันเสร็จแล้วทำไมฟันเหยิน

หากฟันยังเหยินอยู่แม้การจัดฟันจะสิ้นสุดลงแล้ว เป็นไปได้ว่าเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้:

  • ไม่ได้ใส่รีเทนเนอร์ จนทำให้ฟันที่จัดมาเกิดการเคลื่อนที่ผิดไปจากตำแหน่งเดิม
  • กระดูกขากรรไกรยื่น ซึ่งในกรณีนี้การจัดฟันจะช่วยให้ฟันเรียงตัวได้ดีเท่านั้น แต่ต้องทำการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรร่วมด้วยเพื่อให้โครงสร้างกระดูกดีขึ้น
  • กลืนผิดวิธี มีคนไข้หลายคนที่กลืนผิดวิธี วิธีที่ผิดคือกลืนแล้วลิ้นไปดันฟันหน้าบน ซึ่งกระบวนการกลืนนี้มักเกิดโดยไม่รู้ตัว ต้องฝึกการกลืนที่ถูกต้อง ซึ่งตำแหน่งการวางลิ้นขณะกลืนจะต้องอยู่บริเวณกลางเพดานปาก หลังฟันหน้าประมาณ 2 เซนติเมตร การฝึกกลืนให้ถูกต้องบ่อยๆ จะช่วยได้ เพราะในวันหนึ่งคนเรากลืนบ่อยถึง 1,000-2,000 ครั้ง เมื่อฟันได้รับแรงกระทำบ่อยๆ ก็สามารถทำให้ฟันเหยินได้เช่นกัน

ฟันเหยิน จัดฟันกี่ปี

ระยะเวลาในการจัดฟันเพื่อรักษาฟันเหยินขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย รวมถึงระดับความรุนแรงของฟันเหยิน ความซับซ้อนของกรณีการรักษา การตอบสนองของผู้ป่วยต่อการรักษา และความเคร่งครัดในการปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์ โดยทั่วไป ระยะเวลาสำหรับการจัดฟันสามารถแตกต่างกันไป ตั้งแต่ 1 ถึง 3 ปี หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขเฉพาะของแต่ละบุคคล

ฟันเหยิน ไม่อยากจัดฟันได้ไหม

หากฟันเหยินแต่ไม่อยากจัดฟันเพราะไม่อยากให้คนอื่นเห็นว่ากำลังจัดฟันอยู่ แนะนำว่าให้จัดฟันแบบใส เพราะเป็นการจัดฟันที่มีประสิทธิภาพดีและมองเห็นเครื่องมือจัดฟันยากมากเพราะมีเป็นสีใส

ฟันเหยินกับฟันสบลึกเหมือนกันหรือไม่

ฟันเหยินกับฟันสบลึกเป็นคนละอย่างกัน ฟันเหยินคือฟันหน้าบนยื่นออกห่างจากฟันหน้าล่างมากเกินไป ในขณะที่ฟันสบลึกคือฟันหน้าบนยื่นออกมาคร่อมฟันหน้าล่างมากเกินไปทำให้เห็นฟันหน้าล่างนิดเดียว

บทความนี้ตรวจสอบโดย

ทพ. อดิศร หาญวรวงค์

Adisorn Hanworawong

ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Master in Implant Dentistry (gIDE/UCLA CA. USA.)
วท.ม. สาขาวิทยาการแพทย์ (วิศวกรรมเนื้อเยื่อ)
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ประกาศนียบัตร อบรมหลักสูตรจัดฟัน Fellowship of Indian Academy of Orthodontics
Invisalign Cert., Invisalign provider

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    เปิดใช้งานตลอด

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

    คุกกี้เหล่านี้มีไว้เพื่อช่วยให้เราเข้าใจพฤติกรรมการใช้งานเว็บไซต์ของคุณได้ดียิ่งขึ้น ข้อมูลที่ได้จะถูกนำไปวิเคราะห์และใช้ในการพัฒนาปรับปรุงเนื้อหา บริการ และการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อมอบประสบการณ์การใช้งานที่ดีที่สุดให้กับคุณ ทั้งนี้ข้อมูลดังกล่าวจะไม่มีการเปิดเผยต่อบุคคลภายนอกและจะถูกเก็บเป็นความลับ

บันทึกการตั้งค่า