ปัญหาหน้าเบี้ยว (Facial Asymmetry) คือ ภาวะที่โครงสร้างใบหน้าและส่วนประกอบบนใบหน้าด้านซ้ายและขวาไม่สมมาตรหรือไม่เท่ากัน โดยอาจเกิดจากความแตกต่างของขนาด รูปร่าง หรือตำแหน่ง สัดส่วนของอวัยวะต่างๆ เช่น ดวงตา โหนกแก้ม จมูก ริมฝีปาก หรือแนวขากรรไกร
ภาวะหน้าเบี้ยวนี้สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น กรรมพันธุ์ การพัฒนาการที่ผิดปกติ พฤติกรรมการเคี้ยวอาหาร ความผิดปกติของกล้ามเนื้อ ไปจนถึงอาการบาดเจ็บต่างๆ ความเบี้ยวของใบหน้ามีตั้งแต่ระดับที่แทบมองไม่เห็นจนกระทั่งเห็นได้อย่างชัดเจน
อย่างไรก็ตาม ในที่นี้จะกล่าวถึงปัญหาหน้าเบี้ยวในมุมมองด้านทันตกรรมเป็นหลัก โดยมุ่งเน้นไปที่ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการสบฟัน การเรียงตัวของฟัน และความสัมพันธ์ระหว่างขากรรไกร ซึ่งการรักษาอาจทำได้ด้วยการจัดฟันหรือการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรเป็นต้น
กรณีที่การจัดฟันสามารถช่วยแก้ไขหน้าเบี้ยวได้
ปัญหาหน้าเบี้ยวที่เกิดจากการสบฟัน เช่น
- การสบฟันไม่สมดุลระหว่างข้างซ้ายและขวา
- การบดเคี้ยวไม่ปกติ เคี้ยวได้ข้างใดข้างหนึ่งเพราะอีกข้างมีการสบคร่อม
- ต้องเยื้องปากไปด้านใดด้านหนึ่งเพื่อกัดเคี้ยวอาหาร
กรณีเหล่านี้เมื่อจัดฟันเสร็จอาจทำให้ใบหน้าดูตรงขึ้น หรือไม่เบี้ยวเลยก็ได้
กรณีที่การจัดฟันไม่สามารถแก้ไขหน้าเบี้ยวได้
- ขนาดของกระดูกขากรรไกรซ้ายและขวาไม่เท่ากัน การจัดฟันจะไม่สามารถปรับขนาดของกระดูกขากรรไกรได้ ต่อให้จัดฟันเสร็จใบหน้าก็จะยังดูเบี้ยวเช่นเดิม
- ตำแหน่งความสูงของขากรรไกรซ้ายและขวาไม่เท่ากัน การจัดฟันไม่สามารถปรับระดับความสูงของกระดูกขากรรไกรให้เสมอกันได้
- กล้ามเนื้อใบหน้าไม่สมดุลกัน อาจเกิดจากพฤติกรรมการเคี้ยวอาหารโดยใช้ข้างใดข้างหนึ่งเป็นหลัก ทำให้กล้ามเนื้อด้านนั้นมีขนาดใหญ่กว่าอีกข้าง การจัดฟันไม่สามารถทำให้กล้ามเนื้อยุบลงหรือปรับขนาดกล้ามเนื้อให้เท่ากันได้
วิธีสังเกตว่าการจัดฟันจะช่วยแก้หน้าเบี้ยวได้หรือไม่
วิธีสังเกตง่ายๆ ว่าการจัดฟันจะช่วยเรื่องหน้าเบี้ยวหรือไม่ คือ ถ้ามีปัญหาหน้าเบี้ยวและมีปัญหาการเคี้ยวอาหาร เช่น ต้องเยื้องหลบบริเวณใดบริเวณหนึ่งเพื่อไปกัด หรือเวลากัดด้านซ้ายแล้วฟันข้างขวาไม่สบ, กัดด้านขวาแล้วฟันข้างซ้ายไม่สบ หากเป็นกรณีเช่นนี้ การจัดฟันจะช่วยให้ใบหน้าดูตรงขึ้นได้
แต่หากการสบฟันดีพร้อมกันทั้งข้างซ้ายและขวา การเรียงฟันตัวดี แต่หน้าดูเบี้ยว กรณีเช่นนี้โอกาสที่การจัดฟันจะไปช่วยเรื่องหน้าเบี้ยวจะเป็นไปได้ยาก
ทำไมรู้สึกว่าหน้าเบี้ยวหลังจัดฟัน
เป็นไปได้ว่าก่อนจัดฟันหน้าเบี้ยวอยู่แล้ว แต่คนไข้ไม่เคยได้สังเกต แต่พอหลังจัดฟันเสร็จเริ่มสังเกตดูว่าหน้าด้านซ้ายกับขวาตรงกันไหม แล้วเจอว่าหน้าเบี้ยวทีหลังจึงรู้สึกว่าหลังจัดฟันเสร็จแล้วหน้าเบี้ยว
หากรู้สึกว่าหน้าเบี้ยวหลังจัดฟัน สามารถกลับไปพบทันตแพทย์ได้เพราะมักมีการถ่ายรูปก่อนการรักษาไว้
