อินเลย์ (Inlay) และ ออนเลย์ (Onlay) คืออะไร?
เป็นการบูรณะฟันรูปแบบหนึ่งด้วยวัสดุทางทันตกรรมที่ขึ้นรูปภายนอกช่องปาก แล้วจึงค่อยนำมายึดติดบนฟันธรรมชาติ เพื่อทดแทนเนื้อฟันที่สูญเสียไป มักใช้ในกรณีที่ฟันเสียหายมากเกินกว่าจะอุดฟัน แต่ยังไม่มากพอที่จะทำครอบฟันทั้งซี่
ความแตกต่างระหว่าง อินเลย์ vs ออนเลย์
อินเลย์ – ใช้ในกรณีที่ความเสียหายเกิดขึ้นเฉพาะด้านในของเนื้อฟัน โดยไม่เกี่ยวข้องกับปุ่มฟัน (cusp) หรือส่วนยอดของฟัน ลักษณะจะคล้ายกับการอุดฟันแต่มีความแข็งแรงและทนทานมากกว่า
ออนเลย์ – ใช้ในกรณีที่ความเสียหายขยายไปถึงปุ่มฟันหรือส่วนยอดของฟัน จึงครอบคลุมทั้งพื้นที่ด้านในและด้านบนของฟัน ให้ความแข็งแรงและความทนทานที่มากกว่าการอุดฟันทั่วไป และสามารถป้องกันฟันแตกหักได้ดี
อินเลย์ ออนเลย์ vs อุดฟัน vs ครอบฟัน เลือกแบบไหนดี
อุดฟัน
- เหมาะกับฟันผุที่ขนาดเล็กถึงปานกลาง ผุไม่ลึก ไม่กินเนื้อฟันมาก
- ใช้วัสดุเรซินคอมโพสิตหรืออะมัลกัมในการอุดฟัน ราคาประหยัดกว่าอินเลย์ ออนเลย์ และครอบฟัน
- ใช้เวลาไม่นานในการทำ
- อายุการใช้งานประมาณ 5-7 ปี ขึ้นอยู่กับการดูแล
อินเลย์ ออนเลย์
- เหมาะสำหรับฟันที่มีรอยผุหรือความเสียหายระดับปานกลาง คือใหญ่เกินกว่าจะอุดฟัน แต่ยังไม่ถึงขั้นต้องทำครอบฟัน
- ผลิตขึ้นจากวัสดุคุณภาพสูง เช่น เซรามิกหรือคอมโพสิต แข็งแรง ทนทาน สีสวยเป็นธรรมชาติ
- ช่วยรักษาเนื้อฟันธรรมชาติได้มากที่สุด
- ค่าใช้จ่ายจะสูงกว่าอุดฟันทั่วไป
ครอบฟัน
- เหมาะสำหรับฟันที่เสียหายหนักมาก ฟันร้าว ฟันแตก หรือหลังการรักษารากฟัน
- ครอบคลุมทั้งซี่ฟัน ช่วยเพิ่มความแข็งแรง และปกป้องเนื้อฟันที่เหลืออยู่
- วัสดุมีให้เลือกหลายชนิด เช่น เซรามิก โลหะ และเซอร์โคเนีย แข็งแรงมากและมีความสวยงาม
- ราคาสูงที่สุดเมื่อเทียบกับการอุดฟันและอินเลย์ ออนเลย์ แต่มีอายุการใช้งานยาวนานมากกว่า 10 ปี
อินเลย์ ออนเลย์ ราคาเท่าไหร่
| ครอบฟันบางส่วน อินเลย์ ออนเลย์ ( metal ,ceramic Inlay/Onlay , price/tooth ) | 10,000-14,000 |
| ครอบฟันบางส่วน อินเลย์ ออนเลย์ ที่ใช้โลหะทอง ( Gold Inlay/Onlay , price/tooth ) | Quote by Dr. |
วัสดุที่ใช้ทำอินเลย์ ออนเลย์ มีกี่ประเภท? เลือกแบบไหนดี?
หลักๆ แล้ววัสดุที่ใช้ทำ อินเลย์ ออนเลย์ มี 4 ประเภทคือ เซรามิก, คอมโพสิตเรซิน, ทอง, เซอร์โคเนีย ดังนี้
เซรามิก (Ceramic) หรือ พอร์ซเลน (Porcelain): เป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับอินเลย์และออนเลย์ที่ให้สีเหมือนฟันธรรมชาติ
ข้อดี:
- มีความสวยงาม สีใสเหมือนฟันธรรมชาติ
- มีความแข็งแรงและทนทานต่อการแตกหักได้ดี
- ไม่ติดคราบอาหารหรือเปลี่ยนสีตามอายุการใช้งาน
ข้อเสีย:
- มีความเปราะกว่าโลหะและคอมโพสิตเรซิน อาจแตกได้หากไม่หนาพอ
- อาจทำให้ฟันคู่สบสึกได้หากมีพฤติกรรมการนอนกัดฟัน
คอมโพสิตเรซิน (Composite Resin): เป็นวัสดุชนิดเดียวกับที่ใช้อุดฟัน แต่จะถูกขึ้นรูปในห้องปฏิบัติการทันตกรรมก่อนนำมายึดติดบนฟัน
ข้อดี:
- มีสีสวยงามเหมือนฟันธรรมชาติ
- ราคาถูกกว่าเซรามิก
- ช่วยลดปัญหาการเสียวฟันที่อาจเกิดจากการหดตัวของวัสดุเมื่อฉายแสงในขณะอุดฟันได้
ข้อเสีย:
- ความแข็งแรงทนทานน้อยกว่าเซรามิกและโลหะ
- อาจเกิดการเปลี่ยนสีได้เมื่อใช้ไปนานๆ
ทอง (Gold): เป็นวัสดุที่ใช้กันมาอย่างยาวนานและทนทานมาก
ข้อดี:
- มีความแข็งแรงและทนทานสูงมาก ทนต่อแรงบดเคี้ยวได้ดีเยี่ยม
- มีความเข้ากันได้ดีกับเนื้อเยื่อในช่องปาก ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้
- ไม่ทำให้ฟันคู่สบสึก
ข้อเสีย:
- มีสีแตกต่างจากฟันธรรมชาติอย่างชัดเจน ทำให้ไม่เหมาะกับฟันหน้าหรือบริเวณที่มองเห็นได้ง่าย
เซอร์โคเนีย (Zirconia)
ข้อดี:
- แข็งแรงสูงมาก (อายุใช้งานประมาณ 15–20 ปี)
- สีใกล้เคียงฟันธรรมชาติพอสมควร (แต่ยังน้อยกว่าเซรามิก)
- เหมาะกับฟันกรามที่รับแรงบดเคี้ยวหนักๆ
ข้อเสีย:
- ความสวยงามน้อยกว่าเซรามิกบริสุทธิ์เล็กน้อย
- ราคาแพงใกล้เคียงเซรามิก
ขั้นตอนการทำอินเลย์และออนเลย์เป็นอย่างไร?
แบบดั้งเดิม (นัดหมาย 2 ครั้ง)
นัดหมายครั้งที่ 1:
- ตรวจฟันและทำการ X-ray
- ฉีดยาชา และกรอฟันส่วนที่ผุออก ตกแต่งให้มีรูปร่างให้เหมาะสมสำหรับชิ้นงานอินเลย์/ออนเลย์
- พิมพ์ปากเพื่อนำไปสร้าง ชิ้นงาน
- ทันตแพทย์จะใส่วัสดุอุดฟันชั่วคราวให้ก่อนระหว่างรอชิ้นงานจริงเสร็จ โดยทั่วไปใช้เวลา 5-7 วัน
นัดหมายครั้งที่ 2:
- เอาวัสดุที่อุดไว้ชั่วคราวออก
- ลองนำชิ้นงานที่ทำจากแลปมาใส่เพื่อดูว่าใส่ได้พอดีหรือไม่
- หากใส่ได้สนิทพอดีแล้ว ทำการยึดชิ้นงานอินเลย์/ออนเลย์ด้วยซีเมนต์ทางทันตกรรมเข้ากับฟันจริง
- ตรวจสอบการสบฟัน
แบบดิจิทัล CAD/CAM
- กรอฟันเช่นเดียวกับวิธีดั้งเดิม แต่งให้สวยงาม
- ใช้ scanner 3 มิติถ่ายภาพในช่องปาก ไม่ต้องพิมพ์ปาก
- ภาพที่สแกนได้จะถูกส่งไปยังเครื่องคอมพิวเตอร์ และใช้ software ออกแบบชิ้นงานให้มีขนาดและรูปร่างพอดีกับฟันคนไข้
- ข้อมูลชิ้นงานจะถูกส่งไปยังเครื่องกัดเซรามิก และขึ้นรูปชิ้นงานตามที่กำหนด
- นำชิ้นงานมายึดติดกับฟัน
การทำอินเลย์/ออนเลย์ด้วย CAD/CAM จะช่วยย่นระยะเวลาในการรักษาให้เหลือเพียง 1-2 วันเท่านั้น
ข้อดี ข้อเสียของการทำอินเลย์และออนเลย์
ข้อดี
- แช็งแรงทนทานกว่าการอุดฟันทั่วไป
- เพิ่มความแข็งแรงให้แก่ฟัน
- รักษาเนื้อฟันตามธรรมชาติไว้ได้มากกว่าเมื่อเทียบกับครอบฟัน
- มีความสวยงามใกล้เคียงฟันธรรมชาติ
- อายุการใช้งานยาวนาน 10-15 ปี หรือมากกว่านั้นถ้าดูแลรักษาดี
ข้อเสีย
- ราคาสูงกว่าอุดฟัน
- ใช้เวลาในการรักษามากกว่าการอุดฟัน
- ต้องกรอเนื้อฟันออก ไม่เหมือนการอุดฟัน
การดูแลรักษาหลังทำอินเลย์และออนเลย์
- แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละอย่างน้อย 2 นาที
- ทำความสะอาดฟันด้วยไหมขัดฟันอย่างถูกต้องวันละ 1-2 ครั้ง
- บ้วนปากด้วยน้ำยาบ้วนปากที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ อมไว้ในปาก 1 นาที และไม่ควรดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารภายใน 30 นาทีหลังบ้วนปาก เพื่อให้ฟลูออไรด์มีประสิทธิภาพสูงสุด
- หลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็งมากๆ บริเวณที่รับการรักษา
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับอินเลย์และออนเลย์
ทำอินเลย์ ออนเลย์ เจ็บไหม?
ขั้นตอนการเตรียมฟันจะมีการใช้ยาชาเฉพาะที่ จึงไม่รู้สึกเจ็บ หลังยาชาหมดฤทธิ์ อาจมีอาการเสียวฟัน ซึ่งเป็นอาการปกติและจะดีขึ้นในไม่กี่วัน
ใช้เวลานานเท่าไหร่จึงจะเคี้ยวอาหารได้ปกติ?
หลังจากใส่อินเลย์/ออนเลย์ตัวจริงแล้ว สามารถใช้งานได้แทบจะทันที แต่ให้หลีกเลี่ยงการใช้งานฟันซี่นั้นหนักๆ ใน 24 ชั่วโมงแรกก่อน
อินเลย์ ออนเลย์ ใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้หรือไม่?
ไม่ได้ เพราะอินเลย์/ออนเลย์เป็นการบูรณะฟันที่มีค่าใช้จ่ายสูงและมีความซับซ้อนมากกว่าการอุดฟันทั่วไป สิทธิ์ประกันสังคมจะครอบคลุมการทำฟันพื้นฐาน เช่น การอุดฟัน ขูดหินปูน และถอนฟัน ภายในวงเงินที่กำหนด 900 บาทต่อปีเท่านั้น การรักษาเช่น อินเลย์ ออนเลย์ หรือครอบฟัน จะไม่สามารถใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้ และผู้ป่วยจะต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดเอง
ถ้าวัสดุแตกหรือหลุด ต้องทำอย่างไร?
- ถ้าเป็นไปได้พยายามเก็บชิ้นส่วนที่หลุดออกมาไปให้ทันตแพทย์ดู
- ติดต่อทันตแพทย์เพื่อรีบเข้าพบ เพราะว่าการปล่อยให้ฟันที่ไม่มีวัสดุอุดเปิดไว้นานเกินไปจะทำให้เชื้อโรค และเศษอาหารเข้าไปได้ มีโอกาสติดเชื้อ
- งดใช้ฟันซี่ดังกล่าวในการเคี้ยวอาหาร
- แปรงฟันทำความสะอาดฟันซี่ดังกล่าวให้ดี ไม่ให้มีเศษอาหารเข้าไปสะสม
