การปวดฟันคุดเป็นหนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อย อาการปวดนี้จะเกิดเมื่อฟันคุดไม่สามารถงอกขึ้นมาเหนือเหงือกตามปกติได้เนื่องจากพื้นที่บนขากรรไกรไม่เพียงพอ ทำให้ฟันไปงอกอยู่ใต้เหงือก อาจมีการไปดันฟันข้างเคียง ทำให้เกิดการปวด บวม อักเสบ หรือติดเชื้อตามมา

สัญญาณเตือน อาการปวดฟันคุดเป็นอย่างไร
อาการปวดฟันคุดที่พบได้บ่อยมีดังนี้
- ปวดฟันและรู้สึกร้าวไปถึงหูและขมับ อาการนี้สามารถพบได้บ่อยมาก คนไข้มักรู้สึกปวดจี๊ดขึ้นสมอง คล้ายๆ ปวดไมเกรน คนไข้บางคนอาจจะปวดลามไปถึงกระบอกตาและกกหู เนื่องจากไปโดนเส้นประสาท
- อ้าปากกว้างไม่ได้ หรือขากรรไกรแข็ง รู้สึกตึงที่บริเวณมุมปากเวลาจะเคี้ยวข้าวหรือพูดคุย อาการนี้เกิดขึ้นเนื่องจากการอักเสบของกล้ามเนื้อที่อยู่รอบๆ ฟันคุด ทำให้เวลาขยับแล้วรู้สึกเจ็บ
- เหงือกบวมแดง แก้มบวมแดง เมื่อใช้นิ้วจับหรือใช้ลิ้นดุนที่ด้านในสุดของฟันกรามจะรู้สึกเจ็บ รู้สึกได้ว่าเหงือกบวม หากเป็นมากจะเห็นว่าแก้มบวมและเมื่อเอามือแตะที่แก้มจะรู้สึกอุ่นๆ ด้วย
- มีกลิ่นปากและมีรสขมในคอ จากเศษอาหารเข้าไปติดและกลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค ส่วนรสขมๆ แปลกๆ คือหนองไหลออกมาจากเหงือก
- เจ็บคอ กลืนน้ำลายลำบาก เนื่องจากอาการปวดลุกลามลงไป ทำให้เหมือนเป็นหวัดลงคอ แต่จริงๆ แล้วเกิดจากการติดเชื้อของฟันคุด
หากคุณมีอาการมากกว่า 1 ข้อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งแก้มบวม หรืออ้าปากไม่ได้ ควรรีบไปพบทันตแพทย์
วิธีบรรเทาอาการปวดฟันคุด
เมื่อมีอาการปวดฟันคุด ทางเดียวที่จะรักษาได้อย่างตรงจุดคือการไปถอนหรือผ่าฟันคุดซี่นั้นออก อย่างไรก็ตามในระหว่างที่รอการถอนฟันออก คนไข้สามารถประเมินอาการด้วยตนเอง เช่น ลองใช้ลิ้นไปดุนบริเวณฟันคุด หากรู้สึกว่าเหงือกไม่บวมมาก และไม่ได้มีอาการปวดมากก็สามารถใช้วิธีด้านล่างนี้ในการบรรเทาอาการปวดไปก่อนได้
บ้วนปากด้วยน้ำเกลือ
โดยผสมเกลือครึ่งช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้วแล้วคนให้เข้ากัน แล้วกลั้วปากประมาณ 30 วินาที ทำวันละหลายๆ ครั้งเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียและลดอาการอักเสบ
ประคบเย็น
ด้วยผ้าห่อน้ำแข็งบริเวณที่ปวดประมาณ 15-20 นาทีเพื่อช่วยลดอาการบวม
รับประทานยาแก้ปวด
คนไข้สามารถรับประทานยาแก้ปวดภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรไปก่อนได้ เพื่อบรรเทาอาการก่อนที่จะเข้ามารับการถอนหรือผ่าฟันคุด
- พาราเซตามอลช่วยบรรเทาอาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลาง ไม่ช่วยลดการอักเสบ รับประทานครั้งละ 1-2 เม็ดเมื่อมีอาการปวด เว้นระยะห่างของมื้อยาอย่างน้อย 4 ชั่วโมง รับประทานครั้งละไม่เกิน 2 เม็ด (1000 มิลลิกรัม) วันละไม่เกิน 8 เม็ด (4000 มิลลิกรัม)
- หากรู้สึกว่าปวดมากขึ้น บวมมากขึ้น อาจใช้ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ซึ่งเป็นยาแก้ปวด แก้อักเสบ ขนาด 400 มิลลิกรัม โดยรับประทานครั้งละ 1 เม็ดเมื่อมีอาการปวด วันละ 3-4 ครั้ง ทานหลังอาหารทันที ห้ามใช้ยานี้หากเป็นโรคกระเพาะ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไต ตั้งครรภ์ หรือเคยแพ้ยานี้ รับประทานได้ครั้งละไม่เกิน 2 เม็ด (800 มิลลิกรัม) วันละไม่เกิน 6 เม็ด (2400 มิลลิกรัม)
- หากปวดจนแก้มเริ่มบวม จะต้องใช้ยาปฏิชีวนะโดยมากมักจ่ายเป็น Amoxicillin ซึ่งยาต้องจ่ายโดยแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้นและต้องรับประทานยาต่อเนื่องจนครบช่วงการรักษาแม้ว่าอาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม การหยุดยาก่อนครบโดสอาจทำให้เชื้อโรคดื้อยาได้และจะรักษายากกว่าเดิมมาก หากมีอาการแพ้ให้หยุดยาแล้วรีบไปพบแพทย์
หากปวดบวมมาก อ้าปากได้จำกัด กลืนน้ำลายแล้วเจ็บคอ มีไข้ คืออาการอันตรายต้องรีบไปพบทันตแพทย์เพราะมีโอกาสถึงแก่ชีวิตได้
อาการปวดฟันคุด 5 แบบที่ควรรีบไปถอน

1. ฟันคุดที่มีอาการปวดอย่างรุนแรง – เพราะอาการปวดอย่างรุนแรงนั้นแปลว่าฟันคุดหรือเหงือกรอบๆ บริเวณฟันคุดซี่นั้นมีการอักเสบหรือติดเชื้อ โดยอาการปวดจะสัมพันธ์กับการติดเชื้อ ยิ่งปวดมากก็ยิ่งแปลว่าติดเชื้อมาก บางคนปวดจนนอนไม่ได้ ดังนั้นทางที่ดีคือควรรีบไปพบทันตแพทย์ตั้งแต่มีอาการปวดตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อผ่าฟันคุดหรือถอนฟันคุดออก และรักษาอาการติดเชื้อด้วยยาปฏิชีวนะ
2. ฟันคุดที่ขึ้นมาแล้วเบียดฟันซี่อื่นให้มีการซ้อนเก – มักพบได้ในกรณีที่คนไข้จัดฟันเสร็จแล้วแต่ยังไม่ได้เอาฟันคุดออก พอฟันคุดเริ่มขึ้นก็อาจเริ่มมาดันฟันซี่อื่น ทำให้มีฟันซ้อนเก จึงรีบควรไปพบทันตแพทย์เพื่อเอาฟันคุดออก
3. ฟันคุดมีอาการผุและอาจลุกลามไปฟันซี่อื่น – ฟันคุดที่ไม่สามารถขึ้นมาได้ตรงๆ มีการโผล่ขึ้นมาเพียงเล็กน้อยจะทำให้ทำความสะอาดยากกว่าปกติ มีโอกาสที่เศษอาหารจะไปติดอยู่บริเวณระหว่างฟันคุดที่ขึ้นมานิดเดียวกับเหงือก ทำให้เกิดฟันผุได้ง่าย
4. ฟันคุดที่ทำให้มีอาการเหงือกบวม เจ็บคอ – หรือบางครั้งทำให้แก้มบวมออกมาได้ เพราะบริเวณที่เกิดฟันคุดนั้นทำความสะอาดยาก พอมีคราบพลัคหรือเศษอาหารเข้าไปเกาะใต้เหงือกก็จะทำให้มีอาการบวม หากติดเชื้อรุนแรงก็จะทำให้ปวด บวมแดง และรู้สึกร้อนบริเวณแก้ม กลืนลำบาก เจ็บคอ หากเป็นเยอะมากๆ บางเคสอาจถึงขั้นอ้าปากไม่ได้
5. ฟันคุดที่ทำให้เกิดถุงน้ำ – หรือที่เรียกว่าซีสต์ บางครั้งหากเราปล่อยให้ฟันคุดอยู่ใต้บริเวณขากรรไกรนานๆ อาจก่อให้เกิดถุงน้ำได้ ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการ จะพบได้เมื่อทำการ X-ray และพบเป็นถุงน้ำสีดำรอบฟันคุด โดยถุงน้ำนี้จะก่อให้เกิดการละลายของกระดูกขากรรไกรหรือกระดูกรอบๆ รากฟัน และในบางครั้งอาจลุกลามเป็นมะเร็งในช่องปากได้ การรักษาอาจทำได้โดยการผ่าเอาถุงน้ำออก แต่ในบางเคสอาจต้องผ่าตัดเอากระดูกขากรรไกรออกบางส่วน
ฟันคุดแบบไหนถอนได้ แบบไหนต้องผ่า
- ฟันคุดแบบถอนได้ – กรณีที่สามารถถอนได้ คือลักษณะของฟันคุดนั้นงอกขึ้นมาตรงๆ ไม่ได้เอียงมาก โผล่พ้นเหงือกเต็มซี่ หรือเกือบเต็มซี่ เหมือนกับฟันกรามปกติทั่วไป ไม่ได้เอียงไปชนฟันข้างเคียง ทันตแพทย์จะสามารถออกฟันคุดออกมาได้เลยเหมือนการถอนฟันธรรมดา ไม่ต้องกรีดเหงือก ไม่ต้องเย็บแผล
- ฟันคุดแบบที่ต้องผ่า – กรณีนี้พบได้บ่อยกว่า คือฟันคุดไม่สามารถขึ้นมาได้ตามปกติ มีอุปสรรคขวางอยู่ เช่น ฟันคุดในแนวนอน ฟันไปขวางหรือไปชนฟันซี่ข้างเคียง, ฟันจมอยู่ในกระดูกขากรรไกร หรือโผล่มาแค่นิดเดียว, มีเหงือกคลุมอยู่มากจนเห็นฟันน้อย กรณีเหล่านี้ทันตแพทย์จะต้องฉีดยาชา กรีดเหงือก เพื่อให้สามารถนำฟันคุดออกมาได้
อย่างไรก็ตามคนไข้ไม่สามารถรู้ได้ด้วยตัวเองว่าต้องถอนหรือต้องผ่าเพราะต้องทำการ X-ray เสียก่อน ดังนั้นหากเริ่มมีอาการปวด ให้รีบไปพบทันตแพทย์ใกล้บ้าน จะได้รีบจัดการก่อนที่เหงือกจะอักเสบจนการรักษายากขึ้นครับ
ปวดฟันคุดกี่วันหาย
เมื่อได้รับการรักษาคือการผ่าฟันคุดหรือถอนฟันไปแล้ว จะรู้สึกปวดมากช่วง 2-3 วันแรก และจะระบมอยู่ประมาณ 1-2 สัปดาห์ อย่างไรก็ตามระยะเวลาในการหายปวดขึ้นอยู่กับหลายสาเหตุ เช่น ความรุนแรงของอาการ, วิธีการรักษา, ตำแหน่งของฟันคุด, การดูแลหลังการรักษา หากรู้สึกปวดไม่ลดลงหรือมีอาการแทรกซ้อนให้ติดต่อทันตแพทย์
ปวดฟันคุด เหงือกบวม ถอนได้ไหม
ได้แน่นอน และควรรีบมาพบทันตแพทย์เพื่อประเมินอาการ ไม่ควรปล่อยไว้นานๆ ให้เป็นมากกว่าเดิม คนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าหากยังปวดฟันอยู่ ทันตแพทย์จะไม่ถอนฟันให้เพราะจะทำให้อักเสบมากขึ้น แต่ความจริงแล้วทันตแพทย์จะทำการประเมินก่อน ซึ่งแบ่งได้เป็นสามกรณีคือ
- กรณที่คนไข้มีอาการปวด แต่ไม่ได้มีฟันผุ ก็สามารถผ่าหรือถอนได้ทันทีหากคนไข้พร้อม ข้อดีคือจะสามารถลดอาการปวดได้ตรงจุดและจะหายปวดในเวลาไม่กี่วัน
- กรณีที่คนไข้มีโรคประจำตัว เช่น โรคความดัน โรคเบาหวาน ฯลฯ คนไข้จะต้องบอกให้ทันตแพทย์ทราบก่อนเพราะมีผลเกี่ยวกับการผ่าตัด
- กรณีที่คนไข้อาจต้องเข้ารับการถอนหรือผ่าฟันคุดทันทีเพราะหากปล่อยไว้จะทำให้ติดเชื้อหรืออักเสบรุนแรง
ปวดฟันคุด หายเอง ได้ไหม

ไม่ได้ เพราะฟันคุดไม่สามารถหายไปเองได้ หากมีฟันคุด ฟันซี่นั้นมีโอกาสที่จะดันฟันซี่ข้างๆ ให้ล้ม เอียง มีปัญหาต่อไป หรือฟันคุดซี่นั้นอาจกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคได้โดยเฉพาะในกรณีที่มีเหงือกมาปิดบางส่วน ต้องรักษาโดยการถอนหรือผ่าฟันคุดออกเท่านั้น
ผ่าฟันคุดเจ็บไหม
ตอนที่ผ่าฟันคุดจะมีการฉีดยาชา ดังนั้นจะไม่เจ็บ แต่เมื่อยาชาหมดฤทธิ์ จะมีอาการปวดระบมบ้าง ดังนี้
- 1-3 ชั่วโมงหลังผ่าฟันคุด: ยาชาจะเริ่มหมดฤทธิ์ จะเริ่มรู้สึกตึงๆ หรือปวดตุบๆ แนะนำให้ทานยาแก้ปวดดักไว้ก่อนได้เลยก่อนที่ยาชาจะหมดฤทธิ์ และกัดผ้ากอซให้แน่นจนกว่าเลือดจะหยุดไหล
- วันที่ 2-3 : เป็นช่วงที่มักจะมีอาการ แก้มบวม ปวดมากที่สุด บางคนอาจมีรอยเขียวช้ำเล็กน้อยที่กระพุ้งแก้ม ไม่ต้องตกใจเพราะเป็นกลไกการซ่อมแซมตัวเองของร่างกาย ช่วงนี้ควรประคบเย็นบ่อยๆ และทานยาตามทันตแพทย์สั่งให้ครบ
- วันที่ 4-7 : อาการบวมจะค่อยๆ ดีขึ้น อาการปวดจะหายไปหรือเหลือน้อยมาก สามารถเริ่มทานอาหารอ่อนๆ ได้สะดวกขึ้น
- ครบ 7 วัน : คุณหมอจะนัดมาดูแผลและตัดไหม (กรณีใช้ไหมธรรมดา) ช่วงนี้แผลภายนอกจะเริ่มปิดสนิท แต่หลุมที่ถอนฟันออกไปเนื้อเยื่อจะค่อยๆ สร้างขึ้นมาเติมเต็มจนเต็มหลุมในเวลาประมาณ 1-2 เดือนครับ
ผ่าฟันคุด ราคาเท่าไหร่
| รายการ | ราคา (บาท) |
| ผ่าตัดฟันคุด (Wisdom tooth Removal) | 3,600 |
หมายเหตุ กรุณาสอบถามราคากับทันตแพทย์ที่คลินิกอีกครั้ง
ผ่าฟันคุด ใช้ประกันสังคมได้ไหม?
สามารถใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้ นอกจากนั้นผู้ประกันตนยังสามารถใช้สิทธิ์ประกันสังคมในการรักษาด้านทันตกรรมอื่นๆ เช่น อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน ได้ด้วย
โดยรัฐจะช่วยออกค่าใช้จ่ายในการรักษาให้ปีละไม่เกิน 900บาท/คน ไม่ว่าจะเป็นการถอนหรือผ่าฟันคุด แต่หากค่าใช้จ่ายมากกว่านั้นก็จะต้องจ่ายส่วนต่างเพิ่มเติมครับ
