ฟันปลอมติดแน่น และฟันปลอมถอดได้ เมื่อไหร่ควรใช้แบบไหน

การสูญเสียฟันเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของคนจำนวนมาก ทั้งในด้านการพูด การเคี้ยวอาหาร และความมั่นใจ ปัญหาเหล่านี้สามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีการที่หลากหลาย โดยตัวเลือกหลักๆ คือการใส่ฟันปลอม

ฟันปลอม (Dentures) คือ อุปกรณ์ทางทันตกรรมที่ใช้ทดแทนฟันธรรมชาติที่สูญเสียไป ไม่ว่าจะสูญเสียจากฟันผุหรืออุบัติเหตุก็ตาม เพื่อช่วยให้การเคี้ยวอาหาร การพูด และให้มีความมั่นใจบนใบหน้าเหมือนเดิม

ฟันปลอมจะถูกออกแบบและปรับให้มีสี รูปร่าง และขนาดใกล้เคียงกับฟันจริงของคนไข้ให้มากที่สุด เพื่อให้มีความสวยงามและใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เราสามารถแบ่งฟันปลอมออกได้หลักๆ 2 ประเภท คือ ฟันปลอมแบบติดแน่น และฟันปลอมแบบถอดได้ ทั้งสองอย่างมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันไป คนไข้แต่ละคนจึงควรศึกษาเพื่อให้เข้าใจว่าตนเองเหมาะกับแบบใดมากกว่ากัน รวมทั้งปรึกษากับทันตแพทย์เพื่อให้การตัดสินใจเป็นไปอย่างดีที่สุด

	ข้อดี	ข้อเสีย
ฟันปลอมติดแน่น	มีความแข็งแรงมากกว่า ดูเหมือนฟันธรรมชาติมากกว่า เคี้ยวอาหารได้เหมือนฟันธรรมชาติมากกว่า ไม่ต้องถอดเข้าถอดออกเพื่อทำความสะอาด อายุการใช้งานยาวนานมาก ไม่เสี่ยงต่อการหลุดหล่น	ค่าใช้จ่ายสูงกว่า ต้องกรอเนื้อฟันธรรมชาติข้างเคียงออก เพื่อใช้เป็นหลักยึด หากแปรงฟันไม่ดี ฟันข้างเคียงจะเสียหายได้ และเป็นโรคเหงือกหรือฟันผุตามมา
ฟันปลอมถอดได้	ถอดทำความสะอาดได้ง่าย ราคาถูกกว่าฟันปลอมติดแน่น ใช้เวลาในการทำเร็วกว่าฟันปลอมติดแน่น	ไม่มั่นคงเท่าฟันปลอมติดแน่น เคี้ยวอาหารไม่ดีเท่าฟันปลอมติดแน่น ต้องถอดเข้าๆ ออกๆ เพื่อทำความสะอาด อาจมีการเสียดสีกับเหงือกและฟัน ทำให้ระคายเคือง ต้องถอดก่อนนอน ไม่ควรใส่เวลานอน

ชนิดของฟันปลอมถอดได้

ฟันปลอมแบบพลาสติก: เป็นฟันปลอมที่ทำได้ง่ายที่สุด ฐานฟันปลอมจะทำมาจากอะคริลิกมีสีคล้ายกับสีของเหงือก ฟันปลอมชนิดนี้สามารถทำได้ตั้งแต่ซี่เดียวจนถึงหลายซี่ ข้อดีคือราคาไม่แพง แต่ก็มีข้อเสียคือความแข็งแรงและความทนทานจะน้อยกว่าฟันปลอมชนิดอื่น

ฟันปลอมแบบฐานยืดหยุ่น: ทำจากพลาสติกชนิดยืดหยุ่น ใช้ในกรณีที่ฟันหายไปเล็กน้อย ไม่มีตะขอโลหะสำหรับเกี่ยวฟันธรรมชาติซี่ที่เหลือให้เห็น เนื่องจากฐานฟันปลอมจะยึดบริเวณขอบเหงือกของฟันซี่ข้างเคียง ข้อดีคือสวมใส่สบายและไม่ทำให้เหงือกเกิดอาการระคายเคือง

ฟันปลอมแบบฐานโลหะ: มีลักษณะคล้ายฟันปลอมฐานพลาสติก แต่บริเวณฐานจะเป็นโครงโลหะแทน มีความแข็งแรง ใช้ได้ยาวนาน และสามารถรับแรงกัดเคี้ยวได้ดีกว่า ข้อเสียคือมีน้ำหนักมากกว่าและบางครั้งผู้สวมใส่อาจรู้สึกใส่ไม่สบาย

ชนิดของฟันปลอมติดแน่น

สะพานฟัน: เป็นการทำฟันปลอมชนิดหนึ่งที่จะยึดฟันปลอมเข้ากับฟันข้างเคียงที่ใช้เป็นหลักยึด (Abutment teeth) เพื่อทดแทนฟันซี่ที่หายไป เหมาะสำหรับใช้ในกรณีที่ฟันหายไปเพียงบางซี่ ข้อดีคือดูเป็นธรรมชาติและไม่ต้องถอดออกมาทำความสะอาดบ่อยๆ แต่ต้องการการดูแลรักษาที่ดีเพราะจะมีเศษอาหารเข้าไปติดด้านล่างบริเวณเหงือกกับฟันปลอมได้ง่าย

รากฟันเทียมทำร่วมกับครอบฟัน: เป็นการทำรากฟันเทียม โดยฝังรากฟันเทียมลงไปในกระดูกขากรรไกรแล้วครอบด้วยฟันเทียมบนรากฟัน ข้อดีคือมีความมั่นคงสูง ดูเป็นธรรมชาติและมีความทนทานสูงมาก แต่ใช้เวลาทำนานและมีค่าใช้จ่ายสูง

รากฟันเทียมทำร่วมกับสะพานฟัน: เป็นการใช้รากฟันเทียมหลายๆ ตัวในการยึดสะพานฟันแทนการใช้ฟันข้างเคียง ทำให้มีความมั่นคงและแข็งแรงมากขึ้น ใช้สำหรับกรณีที่ฟันหายไปหลายซี่ในแถวเดียวกัน

รากฟันเทียมทำร่วมกับฟันปลอมทั้งปากแบบติดแน่น: เรียกอีกอย่างว่ารากฟันเทียมทั้งปาก เป็นการใช้รากฟันเทียมหลายๆ ตัวยึดฟันปลอมทั้งปาก ทำให้มีความมั่นคงสูงและสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้เหมือนฟันธรรมชาติ เหมาะสำหรับคนที่สูญเสียฟันไปหลายซี่มากๆ หรือสูญเสียฟันทั้งปาก

รากฟันเทียมทำร่วมกับฟันปลอมถอดได้ทั้งปากแบบถอดได้: ใช้รากฟันเทียมหลายๆ ตัวยึดฟันปลอมทั้งปากที่สามารถถอดได้ ทำให้ฟันปลอมมีความมั่นคงสูงกว่าฟันปลอมถอดได้ทั่วไป แต่ยังสามารถถอดออกมาทำความสะอาดได้